vol.5

5001

title of 5001
۱ شه حسام الدين كه نور انجم است‏ * طالب آغاز سفر پنجم است‏
۲ اى ضياء الحق حسام الدين راد * اوستادان صفا را اوستاد
۳ گر نبودى خلق محجوب و كثيف‏ * ور نبودى حلقها تنگ و ضعيف‏
۴ در مديحت داد معنى دادمى‏ * غير اين منطق لبى بگشادمى‏
۵ ليك لقمه‏ى باز آن صعوه نيست‏ * چاره اكنون آب و روغن كردنى است‏
۶ مدح تو حيف است با زندانيان‏ * گويم اندر مجمع روحانيان‏
۷ شرح تو غبن است با اهل جهان‏ * همچو راز عشق دارم در نهان‏
۸ مدح تعريف است و تخريق حجاب‏ * فارغ است از شرح و تعريف آفتاب‏
۹ مادح خورشيد مداح خود است‏ * كه دو چشمم روشن و نامرمد است‏
۱۰ ذم خورشيد جهان ذم خود است‏ * كه دو چشمم كور و تاريك و بد است‏
۱۱ تو ببخشا بر كسى كاندر جهان‏ * شد حسود آفتاب كامران‏
۱۲ تاندش پوشيد هيچ از ديده‏ها * و ز طراوت دادن پوسيده‏ها
۱۳ يا ز نور بى‏حدش توانند كاست‏ * يا به دفع جاه او توانند خاست‏
۱۴ هر كسى كاو حاسد كيهان بود * آن حسد خود مرگ جاويدان بود
۱۵ قدر تو بگذشت از درك عقول‏ * عقل اندر شرح تو شد بو الفضول‏
۱۶ گر چه عاجز آمد اين عقل از زبان‏ * عاجزانه جنبشى بايد در آن‏
۱۷ ان شيئا كله لا يدرك‏ * اعلموا ان كله لا يترك‏
۱۸ گر چه نتوان خورد طوفان سحاب‏ * كى توان كردن به ترك خورد آب‏
۱۹ راز را گر مى‏نيارى در ميان‏ * دركها را تازه كن از قشر آن‏
۲۰ نطقها نسبت به تو قشر است ليك‏ * پيش ديگر فهم‏ها مغز است نيك‏
۲۱ آسمان نسبت به عرش آمد فرود * ور نه بس عالى است سوى خاك تود
۲۲ من بگويم وصف تو تا ره برند * پيش از آن كز فوت آن حسرت خورند
۲۳ نور حقى و به حق جذاب جان‏ * خلق در ظلمات وهمند و گمان‏
۲۴ شرط تعظيم است تا اين نور خوش‏ * گردد اين بى‏ديدگان را سرمه كش‏
۲۵ نور يابد مستعد تيز گوش‏ * كاو نباشد عاشق ظلمت چو موش‏
۲۶ سست چشمانى كه شب جولان كنند * كى طواف مشعله‏ى ايمان كنند
۲۷ نكته‏هاى مشكل باريك شد * بند طبعى كه ز دين تاريك شد
۲۸ تا بر آرايد هنر را تار و پود * چشم در خورشيد نتواند گشود
۲۹ همچو نخلى بر نيارد شاخها * كرده مو شانه زمين سوراخها
۳۰ چار وصف است اين بشر را دل فشار * چار ميخ عقل گشته اين چهار

5002

title of 5002
۳۱ تو خليل وقتى اى خورشيد هش‏ * اين چهار اطيار ره زن را بكش‏
۳۲ ز انكه هر مرغى از اينها زاغ‏وش‏ * هست عقل عاقلان را ديده كش‏
۳۳ چار وصف تن چو مرغان خليل‏ * بسمل ايشان دهد جان را سبيل‏
۳۴ اى خليل اندر خلاص نيك و بد * سر ببرشان تا رهد پاها ز سد
۳۵ كل تويى و جملگان اجزاى تو * بر گشا كه هست پاشان پاى تو
۳۶ از تو عالم روح زارى مى‏شود * پشت صد لشكر سوارى مى‏شود
۳۷ ز انكه اين تن شد مقام چار خو * نامشان شد چار مرغ فتنه جو
۳۸ خلق را گر زندگى خواهى ابد * سر ببر زين چار مرغ شوم بد
۳۹ بازشان زنده كن از نوعى دگر * كه نباشد بعد از آن ز يشان ضرر
۴۰ چار مرغ معنوى راه زن‏ * كرده‏اند اندر دل خلقان وطن‏
۴۱ چون امير جمله دلهاى سوى‏ * اندر اين دور اى خليفه‏ى حق توى‏
۴۲ سر ببر اين چار مرغ زنده را * سرمدى كن خلق ناپاينده را
۴۳ بط و طاوس است و زاغ است و خروس‏ * اين مثال چار خلق اندر نفوس‏
۴۴ بط حرص است و خروس آن شهوت است‏ * جاه چون طاوس و زاغ امنيت است‏
۴۵ منيتش آن كه بود اوميد ساز * طامع تابيد يا عمر دراز
۴۶ بط حرص آمد كه نوكش در زمين‏ * در تر و در خشك مى‏جويد دفين‏
۴۷ يك زمان نبود معطل آن گلو * نشنود از حكم جز امر كُلُوا
۴۸ همچو يغماجى كه چون خانه كند * زود زود انبان خود پر مى‏كند
۴۹ اندر انبان مى‏فشارد نيك و بد * دانه‏هاى در و حبات نخود
۵۰ تا مبادا ياغيى آيد دگر * مى‏فشارد در جوال او خشك و تر
۵۱ وقت تنگ و فرصت اندك او مخوف‏ * در بغل زد هر چه زوتر بى‏وقوف‏
۵۲ اعتمادش نيست بر سلطان خويش‏ * كه نيارد ياغيى آمد به پيش‏
۵۳ ليك مومن ز اعتماد آن حيات‏ * مى‏كند غارت به مهل و با انات‏
۵۴ ايمن است از فوت و از ياغى كه او * مى‏شناسد قهر شه را بر عدو
۵۵ ايمن است از خواجه‏تاشان دگر * كه بيايندش مزاحم صرفه بر
۵۶ عدل شه را ديد در ضبط حشم‏ * كه نيارد كرد كس بر كس ستم‏
۵۷ لاجرم نشتابد و ساكن بود * از فوات حظ خود ايمن بود
۵۸ بس تانى دارد و صبر و شكيب‏ * چشم سير و موثر است و پاك جيب‏
۵۹ كاين تانى پرتو رحمان بود * و آن شتاب از هزه‏ى شيطان بود
۶۰ ز انكه شيطانش بترساند ز فقر * بارگير صبر را بكشد بعقر
۶۱ از نبى بشنو كه شيطان در وعيد * مى‏كند تهديدت از فقر شديد
۶۲ تا خورى زشت و برى زشت از شتاب‏ * نى مروت نى تانى نى ثواب‏
۶۳ لاجرم كافر خورد در هفت بطن‏ * دين و دل باريك و لاغر، زفت بطن‏

5003

title of 5003
۶۴ كافران مهمان پيغمبر شدند * وقت شام ايشان به مسجد آمدند
۶۵ كامديم اى شاه ما اينجا قنق‏ * اى تو مهمان‏دار سكان افق‏
۶۶ بى‏نواييم و رسيده ما ز دور * هين بيفشان بر سر ما فضل و نور
۶۷ گفت اى ياران من قسمت كنيد * كه شما پر از من و خوى منيد
۶۸ پر بود اجسام هر لشكر ز شاه‏ * ز آن زنندى تيغ بر اعداى جاه‏
۶۹ تو به خشم شه زنى آن تيغ را * ور نه بر اخوان چه خشم آيد ترا
۷۰ بر برادر بى‏گناهى مى‏زنى‏ * عكس خشم شاه گرز ده منى‏
۷۱ شه يكى جان است و لشكر پر از او * روح چون آب است و اين اجسام جو
۷۲ آب روح شاه اگر شيرين بود * جمله جوها پر ز آب خوش شود
۷۳ كه رعيت دين شه دارند و بس‏ * اين چنين فرمود سلطان‏ عَبَسَ‏
۷۴ هر يكى يارى يكى مهمان گزيد * در ميان يك زفت بود و بى‏نديد
۷۵ جسم ضخمى داشت كس او را نبرد * ماند در مسجد چو اندر جام درد
۷۶ مصطفى بردش چو واماند از همه‏ * هفت بز بد شير ده اندر رمه‏
۷۷ كه مقيم خانه بودندى بزان‏ * بهر دوشيدن براى وقت خوان‏
۷۸ نان و آش و شير آن هر هفت بز * خورد آن بو قحط عوج ابن غز
۷۹ جمله اهل بيت خشم آلو شدند * كه همه در شير بز طامع بدند
۸۰ معده طبلى خوار همچون طبل كرد * قسم هجده آدمى تنها بخورد
۸۱ وقت خفتن رفت و در حجره نشست‏ * پس كنيزك از غضب در را ببست‏
۸۲ از برون زنجير در را در فكند * كه از او بد خشمگين و دردمند
۸۳ گبر را در نيمه شب يا صبحدم‏ * چون تقاضا آمد و درد شكم‏
۸۴ از فراش خويش سوى در شتافت‏ * دست بر در چون نهاد او بسته يافت‏
۸۵ در گشادن حيله كرد آن حيله ساز * نوع نوع و خود نشد آن بند باز
۸۶ شد تقاضا بر تقاضا خانه تنگ‏ * ماند او حيران و بى‏درمان و دنگ‏
۸۷ حيله كرد او و به خواب اندر خزيد * خويشتن در خواب و در ويرانه ديد
۸۸ ز انكه ويرانه بد اندر خاطرش‏ * شد به خواب اندر همانجا منظرش‏
۸۹ خويش در ويرانه‏ى خالى چو ديد * او چنان محتاج اندر دم بريد
۹۰ گشت بيدار و بديد آن جامه خواب‏ * پر حدث ديوانه شد از اضطراب‏
۹۱ ز اندرون او بر آمد صد خروش‏ * زين چنين رسوايى بى‏خاك پوش‏
۹۲ گفت خوابم بدتر از بيداريم‏ * كه خورم اين سو و آن سو مى‏ريم‏
۹۳ بانگ مى‏زد وا ثبورا وا ثبور * همچنان كه كافر اندر قعر گور
۹۴ منتظر كه كى شود اين شب به سر * تا بر آيد در گشادن بانگ در
۹۵ تا گريزد او چو تيرى از كمان‏ * تا نبيند هيچ كس او را چنان‏
۹۶ قصه بسيار است كوته مى‏كنم‏ * باز شد آن در رهيد از درد و غم‏

5004

title of 5004

5005

title of 5005

5006

title of 5006

5007

title of 5007

5008

title of 5008

5009

title of 5009

5010

title of 5010

5011

title of 5011

5012

title of 5012

5013

title of 5013

5014

title of 5014

5015

title of 5015

5016

title of 5016

5017

title of 5017

5018

title of 5018

5019

title of 5019

5020

title of 5020

5021

title of 5021

5022

title of 5022

5023

title of 5023

5024

title of 5024

5025

title of 5025

5026

title of 5026

5027

title of 5027

5028

title of 5028

5029

title of 5029

5030

title of 5030

5031

title of 5031

5032

title of 5032

5033

title of 5033

5034

title of 5034

5035

title of 5035

5036

title of 5036

5037

title of 5037

5038

title of 5038

5039

title of 5039

5040

title of 5040

5041

title of 5041

5042

title of 5042

5043

title of 5043

5044

title of 5044

5045

title of 5045

5046

title of 5046

5047

title of 5047

5048

title of 5048

5049

title of 5049

5050

title of 5050

5051

title of 5051

5052

title of 5052

5053

title of 5053

5054

title of 5054

5055

title of 5055

5056

title of 5056

5057

title of 5057

5058

title of 5058

5059

title of 5059

5060

title of 5060

5061

title of 5061

5062

title of 5062

5063

title of 5063

5064

title of 5064

5065

title of 5065

5066

title of 5066

5067

title of 5067

5068

title of 5068

5069

title of 5069

5070

title of 5070

5071

title of 5071

5072

title of 5072

5073

title of 5073

5074

title of 5074

5075

title of 5075

5076

title of 5076

5077

title of 5077

5078

title of 5078

5079

title of 5079

5080

title of 5080

5081

title of 5081

5082

title of 5082

5083

title of 5083

5084

title of 5084

5085

title of 5085

5086

title of 5086

5087

title of 5087

5088

title of 5088

5089

title of 5089

5090

title of 5090

5091

title of 5091

5092

title of 5092

5093

title of 5093

5094

title of 5094

5095

title of 5095

5096

title of 5096

5097

title of 5097

5098

title of 5098

5099

title of 5099

5100

title of 5100

5101

title of 5101

5102

title of 5102

5103

title of 5103

5104

title of 5104

5105

title of 5105

5106

title of 5106

5107

title of 5107

5108

title of 5108

5109

title of 5109

5110

title of 5110

5111

title of 5111

5112

title of 5112

5113

title of 5113

5114

title of 5114

5115

title of 5115

5116

title of 5116

5117

title of 5117

5118

title of 5118

5119

title of 5119

5120

title of 5120

5121

title of 5121

5122

title of 5122

5123

title of 5123

5124

title of 5124

5125

title of 5125

5126

title of 5126

5127

title of 5127

5128

title of 5128

5129

title of 5129

5130

title of 5130

5131

title of 5131

5132

title of 5132

5133

title of 5133

5134

title of 5134

5135

title of 5135

5136

title of 5136

5137

title of 5137

5138

title of 5138

5139

title of 5139

5140

title of 5140

5141

title of 5141

5142

title of 5142

5143

title of 5143

5144

title of 5144

5145

title of 5145

5146

title of 5146

5147

title of 5147

5148

title of 5148

5149

title of 5149

5150

title of 5150

5151

title of 5151

5152

title of 5152

5153

title of 5153

5154

title of 5154

5155

title of 5155

5156

title of 5156

5157

title of 5157

5158

title of 5158

5159

title of 5159

5160

title of 5160

5161

title of 5161

5162

title of 5162

5163

title of 5163

5164

title of 5164

5165

title of 5165

5166

title of 5166

5167

title of 5167

5168

title of 5168

5169

title of 5169

5170

title of 5170

5171

title of 5171

5172

title of 5172

5173

title of 5173

5174

title of 5174

5175

title of 5175

5176

title of 5176

5177

title of 5177

5178

title of 5178

5179

title of 5179

5180

title of 5180

5181

title of 5181

5182

title of 5182

5183

title of 5183

5184

title of 5184

5185

title of 5185

5186

title of 5186

5187

title of 5187

5188

title of 5188