vol.5

5001

title of 5001
۱ شه حسام الدین که نور انجم است‏ * طالب آغاز سفر پنجم است‏
۲ اى ضیاء الحق حسام الدین راد * اوستادان صفا را اوستاد
۳ گر نبودى خلق محجوب و کثیف‏ * ور نبودى حلقها تنگ و ضعیف‏
۴ در مدیحت داد معنى دادمى‏ * غیر این منطق لبى بگشادمى‏
۵ لیک لقمه‏ى باز آن صعوه نیست‏ * چاره اکنون آب و روغن کردنى است‏
۶ مدح تو حیف است با زندانیان‏ * گویم اندر مجمع روحانیان‏
۷ شرح تو غبن است با اهل جهان‏ * همچو راز عشق دارم در نهان‏
۸ مدح تعریف است و تخریق حجاب‏ * فارغ است از شرح و تعریف آفتاب‏
۹ مادح خورشید مداح خود است‏ * که دو چشمم روشن و نامرمد است‏
۱۰ ذم خورشید جهان ذم خود است‏ * که دو چشمم کور و تاریک و بد است‏
۱۱ تو ببخشا بر کسى کاندر جهان‏ * شد حسود آفتاب کامران‏
۱۲ تاندش پوشید هیچ از دیده‏ها * و ز طراوت دادن پوسیده‏ها
۱۳ یا ز نور بى‏حدش توانند کاست‏ * یا به دفع جاه او توانند خاست‏
۱۴ هر کسى کاو حاسد کیهان بود * آن حسد خود مرگ جاویدان بود
۱۵ قدر تو بگذشت از درک عقول‏ * عقل اندر شرح تو شد بو الفضول‏
۱۶ گر چه عاجز آمد این عقل از زبان‏ * عاجزانه جنبشى باید در آن‏
۱۷ ان شیئا کله لا یدرک‏ * اعلموا ان کله لا یترک‏
۱۸ گر چه نتوان خورد طوفان سحاب‏ * کى توان کردن به ترک خورد آب‏
۱۹ راز را گر مى‏نیارى در میان‏ * درکها را تازه کن از قشر آن‏
۲۰ نطقها نسبت به تو قشر است لیک‏ * پیش دیگر فهم‏ها مغز است نیک‏
۲۱ آسمان نسبت به عرش آمد فرود * ور نه بس عالى است سوى خاک تود
۲۲ من بگویم وصف تو تا ره برند * پیش از آن کز فوت آن حسرت خورند
۲۳ نور حقى و به حق جذاب جان‏ * خلق در ظلمات وهمند و گمان‏
۲۴ شرط تعظیم است تا این نور خوش‏ * گردد این بى‏دیدگان را سرمه کش‏
۲۵ نور یابد مستعد تیز گوش‏ * کاو نباشد عاشق ظلمت چو موش‏
۲۶ سست چشمانى که شب جولان کنند * کى طواف مشعله‏ى ایمان کنند
۲۷ نکته‏هاى مشکل باریک شد * بند طبعى که ز دین تاریک شد
۲۸ تا بر آراید هنر را تار و پود * چشم در خورشید نتواند گشود
۲۹ همچو نخلى بر نیارد شاخها * کرده مو شانه زمین سوراخها
۳۰ چار وصف است این بشر را دل فشار * چار میخ عقل گشته این چهار

5002

title of 5002
۳۱ تو خلیل وقتى اى خورشید هش‏ * این چهار اطیار ره زن را بکش‏
۳۲ ز انکه هر مرغى از اینها زاغ‏وش‏ * هست عقل عاقلان را دیده کش‏
۳۳ چار وصف تن چو مرغان خلیل‏ * بسمل ایشان دهد جان را سبیل‏
۳۴ اى خلیل اندر خلاص نیک و بد * سر ببرشان تا رهد پاها ز سد
۳۵ کل تویى و جملگان اجزاى تو * بر گشا که هست پاشان پاى تو
۳۶ از تو عالم روح زارى مى‏شود * پشت صد لشکر سوارى مى‏شود
۳۷ ز انکه این تن شد مقام چار خو * نامشان شد چار مرغ فتنه جو
۳۸ خلق را گر زندگى خواهى ابد * سر ببر زین چار مرغ شوم بد
۳۹ بازشان زنده کن از نوعى دگر * که نباشد بعد از آن ز یشان ضرر
۴۰ چار مرغ معنوى راه زن‏ * کرده‏اند اندر دل خلقان وطن‏
۴۱ چون امیر جمله دلهاى سوى‏ * اندر این دور اى خلیفه‏ى حق توى‏
۴۲ سر ببر این چار مرغ زنده را * سرمدى کن خلق ناپاینده را
۴۳ بط و طاوس است و زاغ است و خروس‏ * این مثال چار خلق اندر نفوس‏
۴۴ بط حرص است و خروس آن شهوت است‏ * جاه چون طاوس و زاغ امنیت است‏
۴۵ منیتش آن که بود اومید ساز * طامع تابید یا عمر دراز
۴۶ بط حرص آمد که نوکش در زمین‏ * در تر و در خشک مى‏جوید دفین‏
۴۷ یک زمان نبود معطل آن گلو * نشنود از حکم جز امر کُلُوا
۴۸ همچو یغماجى که چون خانه کند * زود زود انبان خود پر مى‏کند
۴۹ اندر انبان مى‏فشارد نیک و بد * دانه‏هاى در و حبات نخود
۵۰ تا مبادا یاغیى آید دگر * مى‏فشارد در جوال او خشک و تر
۵۱ وقت تنگ و فرصت اندک او مخوف‏ * در بغل زد هر چه زوتر بى‏وقوف‏
۵۲ اعتمادش نیست بر سلطان خویش‏ * که نیارد یاغیى آمد به پیش‏
۵۳ لیک مومن ز اعتماد آن حیات‏ * مى‏کند غارت به مهل و با انات‏
۵۴ ایمن است از فوت و از یاغى که او * مى‏شناسد قهر شه را بر عدو
۵۵ ایمن است از خواجه‏تاشان دگر * که بیایندش مزاحم صرفه بر
۵۶ عدل شه را دید در ضبط حشم‏ * که نیارد کرد کس بر کس ستم‏
۵۷ لاجرم نشتابد و ساکن بود * از فوات حظ خود ایمن بود
۵۸ بس تانى دارد و صبر و شکیب‏ * چشم سیر و موثر است و پاک جیب‏
۵۹ کاین تانى پرتو رحمان بود * و آن شتاب از هزه‏ى شیطان بود
۶۰ ز انکه شیطانش بترساند ز فقر * بارگیر صبر را بکشد بعقر
۶۱ از نبى بشنو که شیطان در وعید * مى‏کند تهدیدت از فقر شدید
۶۲ تا خورى زشت و برى زشت از شتاب‏ * نى مروت نى تانى نى ثواب‏
۶۳ لاجرم کافر خورد در هفت بطن‏ * دین و دل باریک و لاغر، زفت بطن‏

5003

title of 5003
۶۴ کافران مهمان پیغمبر شدند * وقت شام ایشان به مسجد آمدند
۶۵ کامدیم اى شاه ما اینجا قنق‏ * اى تو مهمان‏دار سکان افق‏
۶۶ بى‏نواییم و رسیده ما ز دور * هین بیفشان بر سر ما فضل و نور
۶۷ گفت اى یاران من قسمت کنید * که شما پر از من و خوى منید
۶۸ پر بود اجسام هر لشکر ز شاه‏ * ز آن زنندى تیغ بر اعداى جاه‏
۶۹ تو به خشم شه زنى آن تیغ را * ور نه بر اخوان چه خشم آید ترا
۷۰ بر برادر بى‏گناهى مى‏زنى‏ * عکس خشم شاه گرز ده منى‏
۷۱ شه یکى جان است و لشکر پر از او * روح چون آب است و این اجسام جو
۷۲ آب روح شاه اگر شیرین بود * جمله جوها پر ز آب خوش شود
۷۳ که رعیت دین شه دارند و بس‏ * این چنین فرمود سلطان‏ عَبَسَ‏
۷۴ هر یکى یارى یکى مهمان گزید * در میان یک زفت بود و بى‏ندید
۷۵ جسم ضخمى داشت کس او را نبرد * ماند در مسجد چو اندر جام درد
۷۶ مصطفى بردش چو واماند از همه‏ * هفت بز بد شیر ده اندر رمه‏
۷۷ که مقیم خانه بودندى بزان‏ * بهر دوشیدن براى وقت خوان‏
۷۸ نان و آش و شیر آن هر هفت بز * خورد آن بو قحط عوج ابن غز
۷۹ جمله اهل بیت خشم آلو شدند * که همه در شیر بز طامع بدند
۸۰ معده طبلى خوار همچون طبل کرد * قسم هجده آدمى تنها بخورد
۸۱ وقت خفتن رفت و در حجره نشست‏ * پس کنیزک از غضب در را ببست‏
۸۲ از برون زنجیر در را در فکند * که از او بد خشمگین و دردمند
۸۳ گبر را در نیمه شب یا صبحدم‏ * چون تقاضا آمد و درد شکم‏
۸۴ از فراش خویش سوى در شتافت‏ * دست بر در چون نهاد او بسته یافت‏
۸۵ در گشادن حیله کرد آن حیله ساز * نوع نوع و خود نشد آن بند باز
۸۶ شد تقاضا بر تقاضا خانه تنگ‏ * ماند او حیران و بى‏درمان و دنگ‏
۸۷ حیله کرد او و به خواب اندر خزید * خویشتن در خواب و در ویرانه دید
۸۸ ز انکه ویرانه بد اندر خاطرش‏ * شد به خواب اندر همانجا منظرش‏
۸۹ خویش در ویرانه‏ى خالى چو دید * او چنان محتاج اندر دم برید
۹۰ گشت بیدار و بدید آن جامه خواب‏ * پر حدث دیوانه شد از اضطراب‏
۹۱ ز اندرون او بر آمد صد خروش‏ * زین چنین رسوایى بى‏خاک پوش‏
۹۲ گفت خوابم بدتر از بیداریم‏ * که خورم این سو و آن سو مى‏ریم‏
۹۳ بانگ مى‏زد وا ثبورا وا ثبور * همچنان که کافر اندر قعر گور
۹۴ منتظر که کى شود این شب به سر * تا بر آید در گشادن بانگ در
۹۵ تا گریزد او چو تیرى از کمان‏ * تا نبیند هیچ کس او را چنان‏
۹۶ قصه بسیار است کوته مى‏کنم‏ * باز شد آن در رهید از درد و غم‏

5004

title of 5004

5005

title of 5005

5006

title of 5006

5007

title of 5007

5008

title of 5008

5009

title of 5009

5010

title of 5010

5011

title of 5011

5012

title of 5012

5013

title of 5013

5014

title of 5014

5015

title of 5015

5016

title of 5016

5017

title of 5017

5018

title of 5018

5019

title of 5019

5020

title of 5020

5021

title of 5021

5022

title of 5022

5023

title of 5023

5024

title of 5024

5025

title of 5025

5026

title of 5026

5027

title of 5027

5028

title of 5028

5029

title of 5029

5030

title of 5030

5031

title of 5031

5032

title of 5032

5033

title of 5033

5034

title of 5034

5035

title of 5035

5036

title of 5036

5037

title of 5037

5038

title of 5038

5039

title of 5039

5040

title of 5040

5041

title of 5041

5042

title of 5042

5043

title of 5043

5044

title of 5044

5045

title of 5045

5046

title of 5046

5047

title of 5047

5048

title of 5048

5049

title of 5049

5050

title of 5050

5051

title of 5051

5052

title of 5052

5053

title of 5053

5054

title of 5054

5055

title of 5055

5056

title of 5056

5057

title of 5057

5058

title of 5058

5059

title of 5059

5060

title of 5060

5061

title of 5061

5062

title of 5062

5063

title of 5063

5064

title of 5064

5065

title of 5065

5066

title of 5066

5067

title of 5067

5068

title of 5068

5069

title of 5069

5070

title of 5070

5071

title of 5071

5072

title of 5072

5073

title of 5073

5074

title of 5074

5075

title of 5075

5076

title of 5076

5077

title of 5077

5078

title of 5078

5079

title of 5079

5080

title of 5080

5081

title of 5081

5082

title of 5082

5083

title of 5083

5084

title of 5084

5085

title of 5085

5086

title of 5086

5087

title of 5087

5088

title of 5088

5089

title of 5089

5090

title of 5090

5091

title of 5091

5092

title of 5092

5093

title of 5093

5094

title of 5094

5095

title of 5095

5096

title of 5096

5097

title of 5097

5098

title of 5098

5099

title of 5099

5100

title of 5100

5101

title of 5101

5102

title of 5102

5103

title of 5103

5104

title of 5104

5105

title of 5105

5106

title of 5106

5107

title of 5107

5108

title of 5108

5109

title of 5109

5110

title of 5110

5111

title of 5111

5112

title of 5112

5113

title of 5113

5114

title of 5114

5115

title of 5115

5116

title of 5116

5117

title of 5117

5118

title of 5118

5119

title of 5119

5120

title of 5120

5121

title of 5121

5122

title of 5122

5123

title of 5123

5124

title of 5124

5125

title of 5125

5126

title of 5126

5127

title of 5127

5128

title of 5128

5129

title of 5129

5130

title of 5130

5131

title of 5131

5132

title of 5132

5133

title of 5133

5134

title of 5134

5135

title of 5135

5136

title of 5136

5137

title of 5137

5138

title of 5138

5139

title of 5139

5140

title of 5140

5141

title of 5141

5142

title of 5142

5143

title of 5143

5144

title of 5144

5145

title of 5145

5146

title of 5146

5147

title of 5147

5148

title of 5148

5149

title of 5149

5150

title of 5150

5151

title of 5151

5152

title of 5152

5153

title of 5153

5154

title of 5154

5155

title of 5155

5156

title of 5156

5157

title of 5157

5158

title of 5158

5159

title of 5159

5160

title of 5160

5161

title of 5161

5162

title of 5162

5163

title of 5163

5164

title of 5164

5165

title of 5165

5166

title of 5166

5167

title of 5167

5168

title of 5168

5169

title of 5169

5170

title of 5170

5171

title of 5171

5172

title of 5172

5173

title of 5173

5174

title of 5174

5175

title of 5175

5176

title of 5176

5177

title of 5177

5178

title of 5178

5179

title of 5179

5180

title of 5180

5181

title of 5181

5182

title of 5182

5183

title of 5183

5184

title of 5184

5185

title of 5185

5186

title of 5186

5187

title of 5187

5188

title of 5188